sanal dünyada güvende kalmanın yolları
| SANAL DÜNYADA GÜVENLİ KALMANIN ALTIN YOLLARI |
● Yüksek limitli ve yurtdışı harcamalarına her zaman açık kredi kartı kullanmanın riskli olduğunu unutmayınız.
● Mümkünse sanal kart kullanmayı tercih ediniz. Limitini istediğiniz gibi sürekli değiştirmek elinizde olacaktır. Sanal kartın bilgileri çalınsa da gerçek kartınız muhafaza edilmiş olur.
● SMS Şifre, Şifrematik, Cep Şifre, 3D Secure Şifre gibi bankanızın sağladığı güvenlik önlemlerini kullanmayı tercih ediniz.
● Kart şifrelerinizi tahmin edilebilir bilgilerinizden seçmeyiniz.
● Kartınızı güvenmediğimiz / tanımadığınız kişilere vermeyiniz ve şifrenizi paylaşmayınız.
● Kartınıza ulaşamadığınız zaman kartı bulmak için vakit kaybetmeyiniz, en kısa sürede bankanızı arayıp kartınızı iptal ettiriniz.
● ATM ve BTM işlemlerinde önce kart giriş haznesini elle kontrol ediniz, şifre girerken mümkünse diğer elinizi şifre giren elinize siper ederek şifreyi giriniz.
● Restoran ve kafe gibi yerlerde kartla ödeme yapacaksanız pos cihazını masanıza isteyiniz yada siz pos cihazının olduğu yere gidiniz, kartınızla göz temasını kesmeyiniz.
● Hesap ekstrenizi her zaman kontrol altında tutunuz.
İnternet Bankacılığında ve Alışverişinde Bilmeniz Gerekenler
● İnternet bankacılığına güvendiğiniz yerlerden (eviniz veya işyeriniz vb.) giriniz.
● Kişisel bilgilerinizi kimseyle paylaşmayınız.
● İnternet-kafelerden bankacılık işlemleri yapmayınız.
● Güçlü bir şifre oluşturunuz.
● Şifrenizi sıklıkla değiştiriniz.
● Bankalardan gönderilmiş gibi görünen acil ve çok önemli ibareli ve kişisel bilgilerinizi, şifrenizi isteyen sahte e-posta ve mesajları açmadan siliniz.
● İnternet üzerinden alış-verişlerde sanal kart kullanınız.
● Güvenilir sitelerden alış-veriş yapmayı seçiniz.
● Hesap ekstrenizi her zaman kontrol altında tutunuz.
● Onay kodu veya e-posta mesajı ve makbuz da dahil siparişlerinizin her kopyasını yazdırın veya kaydediniz.
● Şifrenizi, adresinizi ve kredi kartı verilerinizi depolayan sitelerin varlığı konusunu aklınızdan çıkarmayınız ve bu konuda dikkatli olunuz.
● Belirlediğiniz limit ve üzerinde yapılan alış-veriş ve para transferlerinde bankanıza SMS ile bilgilendirme talimatı veriniz.
Güvenli Şifre Kullanımı İçin Bilmeniz Gerekenler
● Kullandığınız her şifrenin en az 8 haneli olmasına dikkat ediniz.● Kullandığınız her şifrenin özellikle harf (en az 1 küçük harf ve 1 büyük harf), rakam ve @, &, % gibi simgelerden oluşan karmaşık bir yapıya sahip olup olmadığını kontrol ediniz. Örneğin G0fr@19. Gibi
● Kullanılan şifrenin unutulması durumunda sorulacak gizli soru ve cevapların kontrol edilerek kolay bulunabilecek cevaplar olmadığına dikkat ediniz.
● Farklı internet sitelerinde kullandığınız tüm şifrelerin birbirinden farklı olmasına dikkat ediniz.
● Yapılan araştırmalarda dünyanın en çok kullanılan şifresinin, yine İngilizcede şifre anlamına gelen “password” olduğu tespit edilmiştir. Listede ikinci sırayı kolaylığıyla ünlenen “123456”, üçüncü sırayı da “12345678” almıştır. Bu durumda gösteriyor ki, şifrelerimiz kesinlikle kolay tahmin edilebilir olmamalıdır.
● Eğlence, oyun vb. sitelerde üye olurken seçeceğiniz kullanıcı şifresini eposta şifrenizle aynı olmamasına dikkat ediniz.
● Şifrelerinizi unutmamak için not alıyorsanız bunları herkesin görebileceği ortamlarda saklamayınız.
Güvenli Bilgisayar Kullanımı İçin Bilmeniz Gerekenler
● Bilgisayar ekranında özel bilgileriniz var iken açık halde bırakmayınız.● Bilgisayar kullanırken uzaktan veya arkanızdan bilgisayarınızın izlenebileceğini ve ne yaptığınızın görülebileceğini unutmayınız.
● Bilgisayarlarda kullanılan tüm yazılımların güncel olup olmadığına sürekli olarak dikkat ediniz.
● Özellikle bilgisayarlarda kurulu halde anti-virüs programlarının bulunması ve güncelliğinin zaman zaman kontrol edilmesinin gerektiğini bilmeliyiz.
● Kontrolsüz kullanılan taşınabilir USB bellekler günümüzün en büyük virüs bulaştırıcılarıdır. Zararlı yazılımların en fazla taşınabilir USB bellekler tarafından bilgisayarlara bulaştırıldığı için bunları her kullanışta virüs taramasından geçirmeliyiz.
● USB belleği takınca virüslerin bulaşabilmesine sebep olan “Otomatik Çalıştır” (AutoRun) özelliğini devre dışı bırakmalıyız.
● Önemli verilerinizi mutlaka yedekleyiniz ve güvenli bir ortamda saklayınız. Böylece bilgisayarınız yada tabletiniz çalındığı veya kaybolduğu zaman verilerinizi de kaybetmemiş olursunuz
Güvenli Modem ve Kablosuz Ağ Kullanımı İçin Bilmeniz Gerekenler
● Daha güvenli bağlantı için kablosuz modemden ziyade kablolu modemleri tercih ediniz.● Kablosuz (Wireless) modem kullanıyor isek; kesinlikle son şifreleme (en son:WPA2) metodu kullanan kablosuz modemleri tercih ediniz.
● Kablosuz modeminizi şifrelemeyi ve üretici firma tarafından verilmiş yönetim paneli şifrelerini değiştirmeyi unutmayınız.
● Kablosuz modemlerimize mutlaka şifre koyunuz. Ancak bu şifre şirketin ilk olarak modeminize tanımladığı standart şifre olmamalıdır.
● Kablosuz modemlerimizi kullanılmayan durumlarda kapalı tutmaya özen gösteriniz.
● Güvenliği kuşkulu kablosuz internet noktalarında yada internet kafelerde gerekmedikçe bankacılık işlemleri yada çevrim içi (online) alış-veriş yapmamaya özen gösteriniz.
● İnternet bağlantınızı komşularınız vb. kimseler ile paylaşarak ortak kullanmamaya ve aynı şekilde ortak paylaşıma açılmış size ait olmayan bir internet bağlantısını kullanmamaya özen gösteriniz. Aksi takdirde doğabilecek olumsuzluklarda mağdur duruma düşebilirsiniz.
Güvenli İnternet Kullanımı İçin Bilmeniz Gerekenler
● Öncelikle Güvenli İnternet Paketlerine üye olmanızı tavsiye ediyoruz. Detaylı bilgi için “www.guvenliweb.org.tr” ye bakınız.● WEB tarayıcınızın güncel olduğuna dikkat ediniz. WEB tarayıcısının açılır pencereleri engelleyici (pop-up-blocker) özelliğinin aktif olduğundan emin olunuz.
● Güvenli olması gereken bağlantıların geçerli sertifika sunmaları ve bağlantı adresinin “https://” ibaresinin bulunup bulunmadığını kontrol ediniz.
● E-postalara gelebilecek kimlik bilgilerini doğrulama mesajlarına itibar etmeyiniz. E-posta ile zararlı yazılımların bilgisayarınıza bulaştırılabileceğini unutmayınız. Güvenli olmayan E-postaları açmadan siliniz. E-posta ile gelen dosyalara devamlı şüphe ile yaklaşınız. Dosya uzantısı .exe, .bat, .pif, .scr ise daha dikkatli olunuz. Tanıdığınızdan gelen bir dosya olsa dahi kontrol etmekten vazgeçmeyiniz.
● Fırsat buldukça bilgisayarınızı, tabletinizi veya akıllı telefonunuzu olası virüs bulaşmalarına karşı tarayınız.
● Internet ortamında güvensiz (lisansı kırılmış, üreticisi belli olmayan) programları bilgisayarınıza indirdiğinizde veya güvensiz bir internet sitesine erişim yaptığınızda dahi bilgisayarınıza zararlı yazılımların girebileceğini, tüm sosyal ağ, e-posta ve banka şifrelerinizin bu yöntemle çalınabileceğini unutmayınız.
Çocuklarımızın İnternet Güvenliği İçin Ailelere Öneriler
● Öncelikle Güvenli Internet Paketlerine üye olmanızı tavsiye ediyoruz. Detaylı bilgi için “www.guvenliweb.org.tr” ye bakiniz.
● Çocuğunuzun internete girdiği bilgisayarın çocuğun odasında olmamasına, evinizin ortak kullanım alanı içinde olmasına dikkat ediniz.
● Çocuğunuzun internet ortamında güveliğini sağlamak ve zararlı içeriklerden korumak amacıyla gerekli güvenlik ve filtreleme programlarını edininiz.
● Çocuğunuzun internette kalma ve bilgisayar kullanma suresi kontrolünüzde bulunmasına özen gösteriniz. Uzun sure bilgisayar ve internet kullanımı çocuğunuzun sosyalleşmesine olumsuz etki yapabilir, bazı fiziksel rahatsızlıklara neden olabilir.
● Çocuğunuzla bilinçli ve güvenli internet kullanımı kuralları konusunda konuşunuz. Koyduğunuz kurallar ve konuşmalarınızda pozitif tutum sergileyin.
● Çocuğunuza internet ortamında tanımadığı kişilerle sohbet etmemesini ve iletişim kurmamasını öğretiniz. Çocuğunuzun, kendisine ve size ait kişisel bilgileri internet ortamında kimseye vermemesini öğretiniz.
● Çocukların anlık ileti, mesajlaşma ortamlarında ”önce samimi görünümlü başlayan görüşmelerinin” daha sonraları tehdit ve şantaja dönüşebileceği unutulmamalıdır.
Güvenli Sosyal Medya Kullanımı İçin Bilmeniz Gerekenler
● Sosyal paylaşım sitelerinde kayıt esnasında ve sonrasında tüm kişisel bilgilerinizi paylaşmayınız. Profilinize ait gizlilik ayarlarını gözden geçiriniz ve herkesin kişisel bilgilerinizi görmesini engelleyiniz.● Gerekmiyorsa fotoğraflarınızı paylaşmayınız, daha sonra fotoğraflarınızın kötü amaçlı kullanılabileceğini unutmayınız. Fotoğraf kullanmanız gerekiyorsa bile en gizli şekilde (sadece arkadaşlara vb. kişilere) paylaşıma açınız.
● Sohbetlerde kullanılan ifadeleri bir yerden bedava olarak indirirken, tuş vuruşlarınızı kaydeden zararlı yazılımların da bilgisayarınıza girebileceğini unutmayınız ve gerekli virüs taramasını sıklıkla yapınız.
● Kullanıcıların ilgisini çeken “Bedava!”, “Kazandınız!” gibi mesaj ve e-postalara karşı duyarlı olunuz ve verilen adreslere mümkün olduğunca tıklamayınız.
● Başkalarına ait sosyal paylaşım, e-posta, anlık ileti hesap kullanıcı adı ve şifrelerini, saka dahi olsa sahibinin bilgisi ve rızası dışında kullanılmasının suç olabileceğini unutmayınız.
● Sosyal ağlarda profilinize eklediğiniz uygulamaların kimlik bilgilerinizi almaya yönelik olabileceğini, virüs yayıyor olabileceğini unutmayınız ve güvenmediğiniz uygulama ve programları bilgisayar veya profilinize yüklemeyiniz.
ORTAM SANAL OLSADA, İŞLENEN SUÇ GERÇEKTİR.
DİKKAT! SİBER DOLANDIRICILIK
(SİBER POLİS VİRÜSÜ)
Türk Polis logosu ve “Türk Polisi Siber Suç Mücadele Bölümü” ibaresi ile vatandaşlarımızın bilgisayarlarının kilitlenerek, açılması karşılığında para istenmesi olaylarının belirlenmesi üzerine aşağıdaki bilgilendirmenin yapılması uygun görülmüştür.
Son günlerde, farklı yollar ile EGM’ye bağlı Bilişim Suçlarıyla Mücadele Daire Başkanlığımıza (BSM) ulaşan şikâyet ve ihbarlarla; internet kullanıcılarının bazı internet sitelerini ziyaret ettikten sonra bilgisayarlarının kilitlendiği, ekranda Polis logosunun kullanıldığı “Türk Polisi Siber Suç Mücadele Bölümü” ve “Bilgisayarınızın kilidini ve cezai kovuşturma önlemek için 200TRY ödemesini yapmanız gerekir” şeklinde ibarelerin belirdiği ve kullanıcılardan para talep edildiği bildirilmiştir.
EGM’ye bağlı birimlerin böyle bir uygulaması bulunmamaktadır. Yapılan ön incelemelerde kullanıcıların bilgisayarlarına yerleştirilen virüs tarafından ekranlarının kilitlendiği belirlenmiştir. Bu virüsün, kullanıcıları dolandırmayı hedefleyen şahıs/şahıslar ya da suç örgütleri tarafından kullanıldığı düşünülmektedir.
Herhangi bir mağduriyetin yaşanmaması için bilgisayarına virüs yerleşmiş vatandaşlarımızın kesinlikle para yatırmamaları, kimlik bilgilerini kimseyle paylaşmamaları, bilgisayarlarını söz konusu zararlı yazılımı yok edecek şekilde virüs taramasından geçirmeleri, gerekirse yeniden kurmaları, mağdurların en yakın polis merkezine veya Cumhuriyet Savcılığına müracaat etmeleri..
© Tunceli Emniyet Müdürlüğü